Phishingfraude in Europa: de meest voorkomende trucs gericht op senioren in 2025

Nu het digitale gebruik in alle leeftijdsgroepen in Europa blijft toenemen, verfijnen cybercriminelen voortdurend hun tactieken om mensen te misleiden die zij als kwetsbaar beschouwen. Een van de hardnekkigste dreigingen is phishing, een vorm van online fraude waarbij misleidende berichten slachtoffers ertoe aanzetten persoonlijke of financiële gegevens vrij te geven. In 2025 blijft phishing een belangrijke aanvalsmethode die cybercriminelen gebruiken tegen zowel particulieren als organisaties (ENISA, 2025).

Waarom senioren een doelwit zijn

Senioren worden vaak gezien als aantrekkelijke doelwitten voor online oplichters omdat zij mogelijk over spaargeld, pensioen of financiële middelen beschikken en soms minder vertrouwd zijn met moderne digitale fraude. Onderzoek suggereert dat oudere volwassenen gevoeliger kunnen zijn voor misleiding in frauduleuze situaties en ernstiger gevolgen kunnen ondervinden wanneer zij slachtoffer worden (Havers, 2024).

Daarnaast tonen Europese onderzoeken aan dat phishing en vergelijkbare scams behoren tot de meest voorkomende methoden om kwetsbare internetgebruikers te misbruiken. Binnen de Europese Unie wordt phishing vandaag de dag vaak genoemd als de meest gebruikte eerste aanvalsvector bij cybercriminaliteit (ENISA, 2025).

Hoe wijdverbreid phishing is

Hoewel exacte cijfers verschillen per land en rapportagesysteem, wijzen gegevens van cybersecurity-instanties en nationale onderzoeken op een hoge prevalentie van phishing in heel Europa. Zo is in sommige EU-rapporten vastgesteld dat phishing, inclusief smishing via SMS, verantwoordelijk is voor bijna zestig procent van de initiële toegangspogingen (ENISA, 2025). Nationale gegevens van CERT Polen tonen daarnaast aan dat er in één jaar meer dan veertigduizend phishinggevallen werden geregistreerd, wat meer dan de helft van alle cyberincidenten vertegenwoordigde die door de instantie werden behandeld (Gov.pl, 2024).

Enquêtes onder internetgebruikers laten zien dat ongeveer de helft van de ondervraagde senioren aangeeft te zijn geconfronteerd met online oplichtingspogingen, inclusief phishing. Dit illustreert hoe vaak dergelijke dreigingen voorkomen, zelfs onder voorzichtige gebruikers (Bank Pocztowy, 2025).

Veelgebruikte phishingmethodes die senioren treffen

In 2025 blijven verschillende phishingstrategieën op grote schaal circuleren. Cybercriminelen passen deze methodes vaak aan zodat ze urgent, vertrouwd en geloofwaardig lijken. Enkele veelvoorkomende benaderingen zijn:

Valse financiële waarschuwingen. Oplichters doen zich voor als banken of betaaldiensten en beweren dat er een probleem is met het account dat onmiddellijke actie vereist.

Pakketbezorgingsfraude. Valse e-mails of sms’jes beweren dat een pakket wacht op betaling of bevestiging, met links die leiden naar schadelijke websites.

Het nabootsen van overheid of instellingen. Berichten die lijken te komen van belastingdiensten, pensioeninstellingen of andere officiële instanties worden gebruikt om persoonsgegevens te bemachtigen.

SMS- en telefonische phishing. Sms- of telefoongesprekken die echte organisaties imiteren verleiden slachtoffers om gegevens te delen of geld over te maken. Deze vormen, bekend als smishing en vishing, nemen toe in frequentie (ENISA, 2025).

Impact op senioren en hun families

De gevolgen van phishing en vergelijkbare scams zijn niet uitsluitend financieel. Studies tonen aan dat oudere slachtoffers naast geldverlies ook emotionele stress, verminderd vertrouwen in digitale diensten en negatieve psychologische effecten ervaren. Voor sommigen zorgt de ervaring ervoor dat zij essentiële online diensten in de toekomst met meer wantrouwen of met angst gebruiken (Independent Age, 2024).

Nationale onderzoeken laten vergelijkbare patronen zien in Europa. In Polen meldde ongeveer zesenveertig procent van de ondervraagde senioren dat zij in een jaar tijd te maken kregen met een online oplichtingspoging, en ongeveer twaalf procent gaf aan dat de poging succesvol was (Bank Pocztowy, 2025). Deze cijfers benadrukken hoe relevant phishing blijft, zelfs nu de digitale bewustwording onder ouderen toeneemt.

Waarom bewustwording en educatie cruciaal zijn

Een belangrijke bevinding uit onderzoek en publieke rapporten is dat technische bescherming alleen niet voldoende is om phishing te stoppen. Phishing werkt door menselijk vertrouwen en sociale gedragsmechanismen uit te buiten. Daarom zijn bewustwording en educatie essentiële verdedigingsmiddelen. Mensen leren verdachte links te herkennen, onverwachte verzoeken te controleren en niet te handelen onder tijdsdruk kan het risico op slachtofferschap aanzienlijk verminderen.

Cybersecurity-platformen en educatieve bronnen die gebruikmaken van realistische phishingvoorbeelden kunnen het zelfvertrouwen vergroten. Video’s met stapsgewijze uitleg, voorbeelden uit de praktijk en interactieve elementen maken abstracte concepten concreet voor gebruikers van alle leeftijden.

Conclusie

Phishing blijft in 2025 een grote cyberdreiging in heel Europa, en oudere volwassenen worden nog steeds onevenredig hard getroffen. Terwijl cybercriminelen hun tactieken verbeteren en sociale manipulatie inzetten, worden bewustwording en digitale educatie onmisbaar. Het stimuleren van veilige online gewoonten, het voorzien van kennis om scams te herkennen en het versterken van steun in de gemeenschap zijn sleutelstrategieën om de impact van phishing op kwetsbare groepen in Europa te verminderen.

Bronnen

European Union Agency for Cybersecurity. (2025). Threat landscape 2025.
https://www.enisa.europa.eu/publications/enisa-threat-landscape-2025

Gov.pl. (2024). Phishing as the most common form of cyberattacks.
https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/phishing-jako-najczesciej-spotykana-forma-cyberatakow

Havers, B. (2024). Cybercrime victimisation among older adults.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11654966/

Independent Age. (2024). New data shows online scams cost older people an average of £4,000.
https://www.independentage.org/news-media/press-releases/new-data-shows-online-scams-cost-older-people-an-average-of-ps4000-but

Bank Pocztowy. (2025). Seniors and internet fraud exposure statistics 2025.
https://bank.pl/niemal-polowa-seniorow-deklaruje-kontakt-z-probami-wyludzen-wyniki-badania-banku-pocztowego/